Rạn san hô Great Barrier.
Là ngôi nhà của nhiều quần thể
động thực vật tuyệt vời khác nhau.
'Ở đây, không biết có bao nhiêu loài được tìm thấy
và điều đáng ngạc nhiên được khám phá về những loài mà chúng ta nghĩ là chúng ta đã biết.
Trong loạt phim này, thiết bị khảo sát của chúng ta, tàu Alucia,
'sẽ cho phép thăm dò và hiểu biết rạn san hô theo cách chưa từng xảy ra trước đây.
'Thiên đường dưới biển này có thể được hiểu rõ hơn
'đối với một rạn san hô kỳ vĩ...
'..nhưng cũng còn 300 các hòn đảo cát.'
600 đảo lục địa.
Hằng dặm rừng xum xuê.
Và những eo biển sâu.
Mỗi thứ trong các môi trường sống thu hút những vị khách mời khác nhau.
Khi lần đầu tiên tôi đến đây đã 60 năm rồi,
chúng ta biết rất ít về các quần thể này.
Nhưng hôm nay, với hệ thống dẫn đường mới cho phép chúng ta
theo dõi cách sống của những sinh vật này bằng một cách khác.
Từ những thú săn mồi vĩ đại của đại dương...
..tới những con cá voi huyền bí tìm cách tiếp xúc với con người.
Chúng ta sẽ khám phá những lý do đáng ngạc nhiên của những vị khách thăm viếng
và tiết lộ tại sao rạn san hô quan trọng đến sự sống còn của chúng.
RẠN SAN HÔ GREAT BARRIER VỚI DAVID ATTENBOROUGH
NHỮNG KHÁCH THĂM VIẾNG
Viết kịch bản và dẫn chương trình DAVID ATTENBOROUGH
Lần trước, chúng ta đã xem xét tính phong phú của các quần thể động vật
sống với các dải san hô,
nhưng dải san hô cũng tiếp nhận các vị khách.
Có những loài phải vượt qua hằng ngàn dặm để đến đây
và chỉ ở đây trong vài tuần.
Một số khác sống bên rìa rạn san hô và đến đây hằng ngày.
Mỗi loài đều có lý do riêng để làm chuyện đó.
Great Barrier Reef chứa 3.000 dải san hô khác nhau.
Nó kéo dài 2.300km dọc theo bờ biển đông bắc nước Úc.
Và mỗi năm nó thu hút hằng triệu sinh vật di cư.
Chúng ta sẽ bắt đầu thăm dò từ phương bắc,
ở phía ngoài của vùng hoang dã rộng lớn này.
Phương tiện khảo sát của chúng ta, tàu Alucia,
sẽ mang chúng ta đến rạn san hô Osprey.
Một rạn san hô biển dài 90 dặm, tức 150 km
từ bên rìa của rạn Great Barrier.
Dù nằm đơn độc, tuy nhiên nó giữ vai trò quan trọng
trong cuộc sống của nhiều cư dân trong rạn Great Barrier.
Điều gì đã làm cho dải san hô Osprey trở nên thú vị
khi nằm trên đường đi của dòng hải lưu nam xích đạo?
Đây là một xa lộ đông đúc
quét qua các vị khách thăm viếng khác nhau đến rạn san hô chính.
Chúng ta đến đây để khám phá
tại sao tiền đồn xa xôi này lại quan trọng với chúng đến như vậy.
Để làm điều đó, chúng ta sẽ dùng một kỹ thuật đặc biệt tiên tiến,
tàu lặn Triton của tàu mẹ Alucia.
Đó là con tàu đầu tiên lặn ở vùng nước này.
Huh! Trông như nước đang sủi bọt ở ngay đây,
nhưng thực tế, chân tôi không ướt tí nào.
S-O, S-O, đây là Nadir. Tôi lặn được chứ? Hết.
'Nghe rõ Nadir. Bạn lặn được, cứ lặn đi.
'Một chuyến lặn an toàn nhé, anh bạn.'
Được. Lặn ngay đây.
Xem kìa!
'Chiếc tàu ngầm chẳng những cho chúng ta cái nhìn 360°,
'nó còn cho phép chúng ta lặn đến cả độ sâu mà con người không thể lặn đến.'
Trong chuyến lặn này, chúng ta chỉ xuống đến 35m,
tức trên 100 bộ,
nơi có thể quay lại được hầu hết các đời sống hoang dã ở đây.
Nhà địa chất biển mới đây đã thu thập đủ dữ kiện
cho chúng ta lần đầu tiên tạo ra một hình ảnh ba chiều
cho dải san hô Osprey.
Trên thực tế, có một ngọn núi to lớn ẩn sâu bên dưới những con sóng
và nhô thẳng đứng lên cách đáy biển 2.400m.
Đỉnh của ngọn núi rộng lớn này tạo ra các đầm phá nông
nuôi dưỡng những quần thể đông đúc của rạn san hô.
Vách của núi đá trước mặt tôi là sườn của rạn Osprey.
Trong khi các dòng hải lưu lạnh và giàu dinh dưỡng của đại dương
đến và xô đập vào nó, nó nhô lên trên.
Tạo ra một ốc đảo cho các sinh vật đủ mọi loài.
Nhiều loài sống ở đây suốt năm.
Và ông chủ của tất cả là cá mập.
Có một con kìa! Nó đến thật gần.
Khi bạn nói đến cá mập, là nói đến vẻ đẹp của nó khi lội trong nước.
Thú săn mồi thường trực này chỉ quan tâm đến một điều -
nơi đây đầy đủ thức ăn.
Đối với các sinh vật đến rạn san hô từ một khoảng cách xa xôi,
làm cho Osprey là điểm đến đáng thèm thuồng trong cuộc hành trình của mình.
Ngọn núi mọc lên từ lòng biển là trạm dừng chân cho mọi du khách.
Chúng đến từ khắp nơi.
Từ cá mập hổ đến rùa biển.
Chúng đến để nạp thêm năng lượng, và có vẻ như để sửa sang lại mình.
Đây cũng là biển chỉ đường
và là điểm kiểm tra trên đường đến rạn san hô.
Các vị khách thăm viếng đến suốt năm.
Trong số chúng có cá mập đầu búa.
Giống như tất cả các loài cá mập, chúng có các thụ cảm nhỏ xíu trên mũi
có thể tiếp nhận các tín hiệu từ từ trường trái đất.
Và giúp cho chúng hướng ra khoảng xanh vô tận của vùng biển mở.
Cũng có cá mập hổ ở đây.
Chúng đến rạn san hô để kiếm ăn.
Và có vẻ chúng biết chính xác nơi chúng đến.
Tỉ lệ não của loài cá mập này
lớn hơn bất kỳ loài cá mập nào khác.
Hai lỗ mũi của chúng hoạt động độc lập với nhau,
cho phép ngửi theo không gian ba chiều và theo dấu con mồi ở khoảng cách rất xa.
Từ Osprey, một số cá mập hổ
di chuyển đến một điểm đến chuyên biệt trên rạn san hô.
Cách 350km về phía bắc Osprey là đảo Raine.
Vào mỗi mùa hè, cá mập hổ nhất định sẽ đến đây.
Chúng đến để hưởng lợi từ một sự kiện của rạn san hô -
chuyến đến của bầy rùa xanh cái.
Cá mập hổ không đến đây để giết, chúng đến để ăn xác chết.
Những con rùa không may đã không còn sống sót
sau một chuyến di cư kiệt sức.
Đó là lý do tại sao cá mập hổ mang biệt danh...
..cái thùng rác của biển.
Chúng yêu thích cuộc sống dễ dàng của một kẻ ăn xác chết,
nên phần lớn loài rùa xanh rất ít sợ thú săn mồi này.
Vào những tháng mùa hè, rùa xanh đến đây hằng ngàn con.
Chúng từ những nơi xa xôi như New Guinea, Vanuatu Vanuatu: đảo quốc ở miền tây nam Thái Bình Dương, phía đông nước Úc (bao gồm khoảng 80 hòn đảo), trước đây gọi là New Hebrides, ngôn ngữ thông dụng là tiếng Anh và tiếng Pháp, đơn vị tiền tệ là Vatu, diện tích 12.190 cây số vuông, dân số khoảng 200.000 người, thủ đô là Port-Vila, quốc hiệu là Cộng hoà Vanuatu.
và Tân Caledonia về phía đông,
cũng như từ eo biển Torres và xa hơn về phía đông. Eo biển Torres là một vùng nước nằm giữa đảo New Guinea và bán đảo Cape York, Queensland, Australia. Chỗ hẹp nhất củng khoảng 150 km. Wikipedia.
Một số đã đi qua một khoảng cách ấn tượng 2.500km
để đến bờ biển đặc biệt này.
Chỉ đo được vài trăm mét bề ngang,
một điểm nhỏ trên đại dương rộng lớn.
Nhưng đảo Raine giữ vai trò quan trọng trong cuộc sống của chúng.
70% rùa xanh của rạn san hô Great Barrier đến đây sinh sản.
Đó là một trong những địa điểm làm tổ quan trọng nhất trên thế giới.
Tôi đến thăm đảo Raine lần đầu tiên để làm loạt phim truyền hình
có tên Zoo Quest (Tìm kiếm vườn thú) vào năm 1957.
Vào lúc đó, đảo Raine ít được biết đến và ít được thăm viếng.
Đó là lần đầu tiên tôi thấy một con rùa xanh nở ra.
Nhưng lúc đó, chúng ta không có khái niệm đặc biệt gì
câu chuyện về loài rùa này để kể.
Bây giờ chúng ta biết rằng nếu chúng sống sót,
chúng sẽ trải qua 40 năm để sống một đời sống ở biển cả.
Chỉ có đảo Raine là nơi chúng trở lại sinh sản.
Và điều đáng ngạc nhiên, chúng trở lại chính xác cùng một bờ biển
nơi chúng đã tự nở ra.
Làm sao chúng biết đường trở về sau khi sống hằng thập niên trên biển
vẫn còn là điều huyền bí bao trùm loài rùa này.
Nhưng những khảo sát mới gợi ra rằng, giống như cá mập,
chúng định hướng bằng cách sử dụng từ trường của trái đất.
Chúng nặng đến 130 kilo,
nên việc bò lên bờ biển là một công việc khá nặng nhọc.
Nhưng sẽ có 30,000 con rùa mẹ
đến bờ biển để đẻ trứng vào năm này.
Với một khoảng không sử dụng trong thời gian ngắn, mỗi con cái phải tìm chỗ cho riêng mình.
Một khi chúng đã đào được lỗ, việc đẻ trứng bắt đầu.
Mỗi quả trứng tròn kích thước như quả Ping-Pong.
Một con rùa cái có thể đẻ đến 120 trứng cho mỗi lần đẻ
và nó có thể làm như vậy sáu lần trong một mùa sinh sản.
Khi trứng đã được đẻ ra, rùa mẹ sẽ chôn chúng dưới cát.
Trong vòng 60 ngày, cát sẽ che chở chúng khỏi thú săn mồi
và bảo vệ chúng trước cái nóng của mặt trời.
Theo sát tiến trình của các con rùa
là Tiến sĩ Andy Dunstan thuộc Công viên biển Great Barrier Reef.
Đảo Raine là nơi sinh sản lớn nhất của loài rùa xanh trên thế giới.
Nên nó rất quan trọng
cho loài rùa xanh vào lúc này.
Vì lý do đó, đảo Raine là đảo bảo vệ của rạn san hô.
Chỉ có một nhóm các nhà sinh học mới được phép đến đây
Andy và các trợ lý của ông ta sẽ theo dõi rùa trong điều kiện tối ưu nhất.
Một số lượng rùa rất lớn chắc chắn sẽ tới bờ biển
để đẻ trứng trên đảo,
nhưng việc quan sát của đội này đã tiết lộ một xu hướng đáng lo.
Số lượng rùa con nở ra trong cát
đã sụt giảm đến 20%.
Một lý do trầm trọng đáng quan tâm.
Sự nở ra của rùa con đang diễn tiến
bây giờ chỉ gần bằng số lượng lẽ ra chúng phải có.
Khi chúng tôi đào xuống các tổ,
cho thấy số lượng trứng nở ra rất thấp.
Và điều này xảy ra vì những chất chính
làm cho đảo này thích hợp để làm tổ hơn những nơi khác.
Đảo Raine là một đảo cát. Chúng có thể di chuyển.
Nhưng đặc biệt cho loài rùa xanh ở đây,
vùng để làm tổ trở nên thấp, nên những gì chúng ta thấy bây giờ
sẽ không thấy trong 30 năm qua là sự ngập lụt do thủy triều.
Điều này cò nghĩa là ở thủy triều cao, hòn đảo bị ngập lụt từ bên dưới
và sự phát triển của trứng rùa bị nhấn chìm.
75% vùng làm tổ trên bờ biển không thích hợp.
Vì rùa phải mất một thời gian dài để trưởng thành,
chúng tôi trông mong thấy được sự bùng nổ về số rùa trưởng thành trong tương lai.
Nếu chúng tôi được điều gì đó thành công về đẻ trứng và trứng nở,
chúng ta sẽ thấy chúng phục hồi lại.
Năm ngoái, Andy và đội của ông ta thực hiện một dự án đầy tham vọng.
Trong một diện tích thử nghiệm, họ đã nâng cao vùng rùa đẻ
lên 1,5m.
Họ hy vọng sẽ giữ được những trứng phát triển
tránh xa thủy triều và các tác nhân gây hại.
Hai tháng dài kể từ khi trứng được đẻ,
đội giám sát trở lại xem kết quả như thế nào.
Dưới bóng đêm,
những con rùa mới nở bắt đầu trồi lên.
Chúng bắt đầu mở đường đi
xuyên qua cát sớm hơn hai ngày.
Đây là giây phút mà Andy và đội của ông ấy đang chờ mong.
Một cái rảnh nông giúp cho những kẻ đến muộn
và giúp cho đội đếm được rùa con.
Đến giờ này, các tín hiệu xem ra rất đáng khích lệ.
Và khi bóng đêm bao trùm, kết quả ngày càng tốt lên.
Kết quả rất tuyệt. Chúng tôi gặt hái được nhiều điều thành công,
thành công về số trứng nở,
rùa làm tổ hết các vùng nâng cao
và không có gì phiền hà lắm.
Và những ổ trứng ngay bên dưới cát
đã nở ra rất thành công.
Đó là sự xác nhận Andy và đội ông ta đã đi đúng hướng
bảo tồn được vùng sinh sản này.
Nhưng đối với những con rùa mới nở, một cuộc sống đầy thử thách chỉ mới bắt đầu.
Mỗi con sơ sinh phải nhận một cuộc va chạm hiểm nghèo để đạt đến đại dương.
Bây giờ chúng đang trên hành trình của mình.
Andy và đội của ông ta sẽ không cản trở gì ở giai đoạn này.
Chắc chắn, những con non mới nở, không có sức chống đỡ
thu hút rất nhiều thú săn mồi.
Nhạn biển và diệc đang tuần tra trên bờ biển.
Và trong chỗ nước nông, cá mập đang chờ.
Một lượng lớn bị hao hụt,
nhưng những con trốn thoát ra đại dương bảo đảm sự sống còn của giống loài.
Khi những con rùa con rời khỏi rạn san hô,
chúng nhờ một tay giúp sức từ các dòng hải lưu.
Mang chúng ra vùng biển trống ở đây chúng đối diện với các hiểm nguy mới.
Nếu sống còn, cuối cùng chúng cũng sẽ trở lại
cùng một bờ biển nơi chúng sinh ra.
Những đảo xa xôi giống như đảo Raine có tầm quan trọng to lớn
cho cả rùa lẫn chim
đến rạn san hô để đẻ trứng.
Có đến 900 các hòn đảo tách biệt ở Great Barrier từ đó có thể chọn lựa
môi trường sống nào thích hợp nhất đối với các khách thăm viếng.
Rùa cần các bãi cát
trong khi nhiều loài chim cần cây.
'Tàu Alucia sẽ mang chúng ta tới một trong những đảo có nhiều cây
'gần cực nam của rạn san hô Great Barrier.'
Cách 1.600km về phía nam đảo Raine là đảo Heron.
Mỗi năm, nó thu hút
hằng ngàn con chim tìm chỗ an toàn để đẻ trứng.
Đảo được bao quanh bởi những rạn san hô mảnh mai.
Nên để lên được bờ, tôi rời khỏi tàu Alucia đang neo đậu ở vùng nước sâu.
Dòng nước ấm của Barrier Reef chứa đầy cá.
Nhờ có đầy thức ăn, những con chim ở thật xa cũng kéo tới.
Có một lượng lớn chim biển lưu trú suốt năm ở rạn san hô.
Nhưng khoảng thời gian đến nhiều nhất trong năm lả để đẻ trứng.
Và để làm điều đó, chúng phải lên bờ.
Số nơi để chúng xây tổ khá hạn chế.
Nên chúng sẽ tập trung lại với số lượng lớn
và ngay cả khi có những kẻ xâm nhập như tôi đây, chúng cũng không bỏ tổ.
Xin chào.
'Nhạn biển rất bảo vệ tổ.
'Có rất ít sự ngăn cản nghĩa vụ bảo vệ tổ của chúng.'
Có hơn 1,5 triệu chim đến rạn san hô
đến các đảo của Great Barrier mỗi năm để sinh đẻ.
Để xem được điều hấp dẫn nhất, bạn phải đợi đến đêm.
'Dấu hiệu đầu tiên của loài chim hay nhút nhát này đã đến
'nói đúng hơn là một điệu nhạc bất thường.'
Những người thủy thủ già thường gọi đó là những con chim có linh hồn
vì đó là những tiếng kêu khác thường.
Thường được biết đó là tiếng kêu của hải âu đuôi nhọn.
'Tiếng kêu buồn bã đó dẫn tôi đến vùng đất chim sinh đẻ.'
Đây là những con chim bay ra biển. Ở ngoài biển khi chúng đi kiếm ăn,
chúng là chuyên gia khi bay là đà trên mặt nước,
hay xuyên xuống nước để bắt cá.
Nhưng khi chúng trở lên bờ,
chúng phải trở lại trong bóng đêm.
Và việc đáp xuống đất thì không có chút điêu luyện nào cả.
Máy quay ban đêm có lẽ cho chúng ta thấy
rõ nhất cách chúng hạ cánh mà lẽ ra phải khéo léo hơn.
Hai chân dùng để chèo trên mặt biển
đặt ngược về phía sau cơ thể, làm cho chúng bước đi vụng về.
Những con chim này đã vượt qua
một khoảng cách 6.500km để đến đây.
Sau khi trải qua nhiều tháng kiếm ăn trên biển,
chúng phải hạ cánh xuống đây để sinh đẻ.
Một khi đã kết đôi, chúng là một cặp tận tụy
cả hai con trống và mái sẽ chia sẻ nhiệm vụ làm cha mẹ.
Dù nơi đây có cây,
chim hải âu thích làm tổ trên mặt đất.
Ở đáy tổ, một con chim non ba tuần tuổi
đang chờ để được cho ăn.
Trở thành chim hải âu cha mẹ là việc làm đòi hỏi khắt khe.
Chim non lúc nào cũng đòi ăn.
Nó tiêu thụ một lượng thức ăn
có khối lượng lớn hơn cơ thể cha mẹ chúng.
Nhưng nhu cầu đó buộc cha mẹ chúng phải liên tục bay ra ngoài biển
và trở lại với nhiều thức ăn.
Và những cú cất cánh của chúng cũng vụng về như khi hạ cánh.
Cũng may cho các chim non,
không thiếu cá vào những tháng mùa hè.
Và các nhà khoa học đã phát hiện sự việc đã xảy ra như thế nào.
Trong vùng nước phía ngoài đảo Heron,
có những vùng hải lưu giàu dinh dưỡng có tên là Capricorn Eddy.
Khi xoay theo chiều kim đồng hồ, nó đẩy dòng nước lạnh từ phía bên dưới,
mang nhiều chất dinh dưỡng lên bề mặt.
Cung cấp năng lượng cho những sinh vật nhỏ, sinh vật phù du,
thiết lập nên một mạng lưới thức ăn cho biển.
Nên phần này của rạn san hô có rất nhiều cá.
Nguồn thức ăn sống còn cho những chim non.
Bằng cách chọn đảo Heron như một vùng đất sinh sản,
loài chim đã cung cấp cho con chúng những khởi đầu tốt nhất.
Khi lần đầu tiên tôi đến Barrier Reef,
tôi biết rất ít về những khách thăm viếng theo mùa này.
Chúng ta chỉ nghiên cứu tại sao chúng đến đây
và chúng đến đây từ đâu.
Ngày hôm nay, các khảo sát mới cho phép chúng ta hiểu rõ ràng
tại sao mỗi năm, có những loài chuyên biệt đến những vị trí chuyên biệt để đẻ.
Nhưng vẫn còn những động vật lớn hơn
mà sự chuyển di của chúng vẫn còn là điều huyền bí.
Cá đuối là những kẻ du cư của rạn san hô.
Chúng là những động vật to lớn.
Chúng có thể đo được đến 15 bộ, tức 5m chiều ngang
và nặng 1,5 tấn.
Chúng đến rạn san hô để ăn sinh vật phù du,
nhưng chúng cũng có thể xem nó là nơi ẩn náu,
nơi chúng có thể đẻ, hoặc vệ sinh thân thể.
Nhiều loài tìm con đường đến vùng nước bao quanh đảo Elliot
ở cực nam rạn san hô Great Barrier.
Đối với những kẻ thăm viếng như cá đuối, đây là một thiên đường.
Là nơi mà những kẻ khổng lồ của đại dương có thể thỏa mãn được các nhu cầu.
Đây là nơi tụ họp của rạn san hô.
Và chúng được những cặp cá bàng chài lội theo,
đó là những con cá nhỏ có sọc chạy theo từ đầu đến đuôi.
Những kẻ làm vệ sinh tận tụy này
thường có khuynh hướng là vật chủ của nhiều loại sinh vật khác.
Chúng mang lại một dịch vụ sống còn,
lấy đi những da chết và ký sinh trùng từ bên ngoài
có khi cả bên trong của khách hàng.
Đó có vẻ không không phải là một việc làm chỉ có lợi một chiều,
mà loài cá làm vệ sinh cũng nhận được những bữa ăn ngon.
Và trong tất cả những khách hàng của chúng, cá đuối thuộc loại khách hàng sao.
Trong khi công việc xảy ra nhanh chóng, chúng kiên nhẫn đợi đến lượt mình.
Giống như những chiếc máy bay chờ hạ cánh,
chúng lượn vòng đợi cơ hội.
Khi đến lượt mình, cá đuối nằm yên hoàn toàn.
Trong vài giây, những con cá làm vệ sinh tụ tập ở một bên.
Cá đuối thường không phải đợi lâu.
Mỗi con được phân chia chuyên biệt trên mỗi phần của cơ thể cá đuối.
Và quá trình làm sạch có thể kéo dài đúng một giờ.
Trên các phần của cơ thể, việc làm sạch không ai kém cạnh ai.
Nhưng thỉnh thoảng, kẻ làm vệ sinh cũng phải bỏ đi.
Một con cá màng chài mái đã cắn một miếng thịt trên người con cá đuối.
Nó đã phá vỡ qui luật, và phải có một sự trả giá.
Con đối tác đuổi theo sau nó.
Con cá làm vệ sinh nhận một lời quở trách.
Các nhà khoa học tin rằng điều này bảo vệ cho công việc tương lai.
Nếu vết cắn chỉ một lần, cá đuối sẽ trở lại.
Nhưng cuộc khảo sát đã cho thấy rằng nếu việc đó xảy ra thường xuyên,
vị khách có thể bỏ đi luôn.
May mắn thay, có vẻ như sự hớ hênh của nó
không làm vị khách bỏ đi.
Con cá đuối trở lại và công việc lại tiếp tục.
Cá đuối trở lại đây với số lượng như thế
làm cho đảo này trở nên tâm điểm của dự án khảo sát.
Tiến sĩ Kathy Townsend đã theo dấu về sự di chuyển của cá đuối
và số lượng của chúng trong bảy năm qua.
Đảo Lady Elliot giống như trung tâm của vũ trụ
cho các con cá đuối ở bờ biển phía đông nước Úc.
Chúng tôi trở lại đây đều đặn
vì cá đuối tụ tập ở đây rất nhiều.
Chúng tôi đang làm vài điều với cá đuối.
Trước tiên, chúng tôi thử tìm hiểu
có bao nhiêu cá đuối có thể đến đây.
Và để làm được điều đó, chúng tôi cần phải đánh dấu.
Đây là điểm mấu chốt trong công việc của Kathy để theo dõi những chàng khổng lồ hiền lành này của đại dương.
Và đội của cô ấy đã gắn bó với các thiết bị nghe
với số lượng lớn của động vật khảo sát.
Chúng tôi có sáu trạm nghe quanh đảo Lady Elliot.
Và khi một động vật đi qua,
trong vòng bán kính 500m nơi đặt trạm,
nó thu nhận lại và chúng tôi biết con vật đã đi qua.
Nó tiết lộ có bao nhiêu con cá đuối đã lội qua
hằng trăm dặm từ bờ biển phía đông nước Úc để đến đây
Một trong những điều đáng yêu khi làm việc với cá đuối
là chúng vô cùng hiếu kỳ
chúng tìm kiếm và đến xem bạn đặt thứ gì.
Đó là một hành vi thật sự khác thường
Hầu hết cá mập và cá đuối không quan tâm đến
khi có sự tương tác với người hat bất cứ thứ gì.
Nhưng dù cho lý do nào đi nữa, cá đuối là một sinh vật khá tò mò
và nhìn vào bạn mặt đối mặt.
Tính tò mò tự nhiên của cá đuối làm cho công việc của Kathy thuận lợi hơn.
Có nghĩa là có thể đến gần để chụp hình giúp nhận diện chúng.
Và một trong những chỗ tốt nhất để làm việc đó là ở nhưng trạm quang đãng.
Chúng tôi cần xem ở phía dưới con vật
và chụp hình từ bên dưới.
Mỗi cá thể có một điểm riêng
tồn tại từ lúc mới sinh đến khi chúng chết đi.
Điều đó rất thuận tiện cho chúng tôi.
Khi Dự án về cá đuối bắt đầu 7 năm qua,
người ta nghĩ có dưới 40 cá thể đến đảo Lady Elliot.
Hôm nay, Kathy và đội của cô ấy đã liệt kê có hơn 800 con đã đến đây.
Tôi nghĩ việc khảo sát cá đuối rất quan trọng
vì trước tiên, vì đây là một động vật to lớn
có ít thông tin được biết về chúng.
Ở những vị trí khác nhau trên thế giới,
các quần thể cá đuối đã giảm sút nghiêm trọng,
đến múc độ có thể xem chúng
nằm trong danh sách những loài có nguy cơ cao.
Đối với những con cá đuối khách mời, rạn san hô Great Barrier thực sự là nơi trú ẩn.
Ở đây, loài sinh vật biển khổng lồ này được vảo vệ cẩn mật.
Trong khi chúng đến vùng nước này,
chúng sẽ được an toàn về việc bị đánh bắt đe dọa chúng hơn bất kỳ đâu.
Cá đuối không phải là động vật duy nhất tìm nơi ẩn náu nơi đây.
Rạn san hô Great Barrier bảo vệ những vị khách thăm viếng đến từ nhiều nguồn khác nhau.
'Thật rõ ràng khi bạn nhìn rạn san hô từ trên cao.
'Phần này của nước Úc nhiệt đới
'nằm ngay trên đường của lốc xoáy theo mùa.
'Và từ trên cao này, bạn có thể thấy sự bảo vệ có giá trị
'mà rạn san hô mang lại.'
Những thành đá vôi này
tác động như một hàng rào chống lại vùng biển mở.
Giữa nó và đất liền, nước ấm và nông.
Một nơi ẩn náu lý tưởng cho những vị khách thăm viếng.
Vào mùa đông, nhiều sinh vật đến đây để thoát khỏi
nhiệt độ lạnh của Nam cực.
Trong số chúng có cá voi lưng gù.
Nặng đến 40 tấn,
chúng là vị khách thăm viếng lớn nhất của Great Barrier
và chúng cũng phải vượt qua một khoảng cách rất xa để đến đây.
Mỗi năm, chúng thực hiện một hành trình vòng quanh gần 10.000km
về nam cực và trở lại.
Thật không ngờ, 20,000 con cá voi làm việc này.
Ở đây, trong vùng nước ấm và được che chở này,
chúng sinh đẻ và cho cá voi con bú.
Nhưng trên thực tế, chúng ta biết rất ít
về những gì chúng làm một khi chúng đến đây.
Chính xác chúng đi đâu trong thời gian chúng ở rạn san hô?
Điều thực sự mà chúng ta không biết là
lời nhắc nhở vùng hoang dã này rộng lớn biết chừng nào.
Nhưng không phải tất cả các cá voi làm công việc theo dõi chúng một cách chăm chỉ.
Trên thực tế, có một loài hầu như đối nghịch.
Thật đáng kinh ngạc, con cá voi này chủ động tìm các nhà khoa học
đang cố khảo sát chúng.
Có cá tính gây thích thú này là cá voi lùn lưng xám.
Và thật ngạc nhiên, nó chỉ được quan sát lần đầu tiên
trên rạn san hô này vào thập niên 1980.
Nhưng kể từ đó, chúng ta nhận ra rằng chúng là khách thăm viếng cực kỳ trung thành,
trở lại đây mỗi năm ở cực bắc của rạn san hô.
Tại sao chúng làm vậy, chúng ta vẫn còn chưa biết.
Nhưng các cuộcc kháo sát đã bắt đầu hé lộ câu chuyện.
Tiến sĩ Alistair Birtles biết rất rõ về
loài cá voi huyền bí này hơn bất kỳ ai.
Vì thế ông được gọi trìu mến là Giáo sư cá voi lùn.
Để quan sát chi tiết các cá voi này, ông ấy đã bước chân vào thế giới của chúng.
Đây thực sự là lần đầu tiên tôi vào trong nước, um...
với một mức độ e ngại, và rất phấn khích.
Um... Trước đây tôi chưa từng nghĩ là tôi sẽ ở trong nước với cá voi.
Và điều đầu tiên bạn thấy là một con có vai màu trắng, um...
và những con khác trong bầy cá này trồi lên quanh nó.
Điều đó đặc biệt trong nước
với những động vật này trong chính môi trường của chúng.
Đó là một trải nghiệm thật tuyệt vời.
Mỗi năm, Alistair và đội khảo sát của ông ấy
đều trở lại và dành thỉ giờ cho cá voi lùn.
Sự xum họp mỗi năm này ngày càng tiết lộ
về loài sinh vật hấp dẫn này.
Có vẻ như chúng dành hết thời gian cho vùng biển mở,
làm cho người ta nghĩ rằng chúng hiện diện đơn độc.
Nhưng thật ngạc nhiên,khi chúng đến đây, trên rạn san hô Great Barrier,
chúng chủ động tìm kiếm con người.
Hành vi này không tìm thấy nơi nào khác.
Đó hoàn toàn là sự ham biết về thế giới đã mang chúng đến đây.
Tôi nghĩ chúng ta có một đối tượng kỳ lạ.
Chúng ta là vị khách thăm viếng vào thế giới của chúng.
Tôi chắc là chúng sẽ ngạc nhiên như chúng ta
và những gì chúng ta làm, cũng là những ngạc nhiên về những gì chúng làm.
Đối với Birtles, có nhiều khuôn mặt quen thuộc ở đây.
Và ông ta có những con vật cưng là những vị khách thăm viếng đều đặn.
Bento, tôi đã thấy mỗi năm trong tám năm qua.
Cô nàng có một vi lưng uốn cong
từ đó tôi nghĩ nó bị vồ bởi cá mập.
Và cuộc gặp gỡ năm qua thật đăc biệt
vì nó có một con cá vói con đi kèm.
Đó là lần đâu tiên trong 8 năm cô nàng có một con non.
và đó là một con đực nhỏ có mối tương tác đặc biệt.
Những gì Birtles và đội của ông ta muốn khám phá
tại sao loài cá voi đơn độc
đột nhiên có cách giao tiếp xã hội khi đến đây.
Có một số manh mối.
Chúng tôi biết chúng không được ăn. Chúng tôi chưa bao giờ thấy chúng ăn.
Nhưng chúng tôi thấy nhiều tính cách xã hội hóa xảy ra.
Minkes biết loài cá voi này yên lặng khi chúng tôi bắt đầu làm việc với chúng
và chúng tôi không thu âm được gì về loài cá voi lùn này.
Có một chút giây lát trước khi tôi nghe bất kỳ âm thanh nào.
Và có một âm vang đặc biệt chúng phát ra
mà các nhà khảo sát đã đánh dấu chúng
gọi là âm thanh cuộc chiến giữa các vì sao (Star Wars sound).
Tôi nghĩ nó có chút giống bài giao hưởng số 5 của Beethoven
vì nó có 3 tiếng đập cao và một âm kéo dài
nên có thể nghĩ là một vũ khí năng lượng.
Nó giống thế này, da-da-da-dang.
Khi bạn nghe nó dưới nước, đó là một loại tiếng vang qua lồng ngực.
Đó là một âm vang mạnh mẽ.
Âm thanh được tạo ra bởi con đực
và ngưòi ta nghĩ nó có liên quan đến tán tỉnh.
Một cách hiếu kỳ, 2/3 những cá thể
mà Alistair bắt gặp là những con trẻ.
Một giả thiết là cá voi đến đây để tìm cách giao phối
và học những việc phải làm và không làm trong xã hội cá voi lùn.
Dù đội của Birtles đã tích lũy
một lượng lớn dữ kiện trong mấy thập niên qua,
nhưng vẫn còn nhiều điều phải học.
Thí dụ như, cá voi sẽ đi đâu sau khi tụ tập có tính xã hội?
Nhưng bây giờ, một chương trình đánh dấu mới
cho thấy tình hình sáng sủa trên hành trình hằng năm của chúng.
Việc đánh dấu không dễ dàng gì.
Người thợ lặn phải vào đúng vị trí,
chọn chỗ đánh dấu và tiến hành công việc,
tất cả chỉ trong một hơi thở.
Không có chỗ cho sai lầm.
Sau một lúc đầu sợ hải,
cá voi cũng quay lại thuyền của những người thợ lặn.
Có vẻ cá voi lùn không quá hoảng sợ sau quá trình đánh dấu.
Dữ kiện đánh dấu mà đội thu được
có thể tiết lộ câu hỏi khó trả lời là cho đến bây giờ, vẫn còn bỏ ngõ.
Trong vòng 20 năm qua, chúng tôi đã khảo sát những việc cá voi làm
trong vùng của Great Barrier Reef.
Chúng tôi biết chúng chỉ ở đây trong vài tuần
và chúng tôi không biết chúng đi đâu
khi chúng rời khỏi Great Barrier Reef
sau thời gian tạm trú ở đây.
Đó thực sự là một hành trình khác thường
mà bây giờ chúng ta biết chúng thực hiện.
Spot, một con cá voi đực trẻ được đánh dấu lần đầu tiên
bằng thiết bị theo dõi vệ tinh vào năm 2013,
đã vượt qua trên 7,000 km sâu đến vùng cận Nam cực.
Đó là một hành trình lạ thường cho một con cá voi nhỏ.
Việc đánh dấu cho chúng ta biết ở đâu cá voi di chuyển nhanh
và ở đâu chúng mất nhiều thời gian.
Có vài nơi dọc theo bờ đông nước Úc và eo biển Bass Bass Strait: eo biển rộng khoảng 225 km giữa Tasmania và miền đông nam nước Úc, nối Ấn Độ Dương với biển Tasman.
nơi đâu chúng dành ra một, hai có khi ba tuần lễ
đi loanh quanh, có thể là đi tìm mồi.
Nên chúng ta đã khám phá ra một vài vị trí là điểm ăn uống của chúng
đối với loài cá voi lùn dọc theo con đường di trú của chúng.
Đối với Birtles,
nó giải quyết được bí mật cá voi đi đâu.
Tôi lo ngại cho chúng khi chúng rời rạn san hô.
Cá voi lùn được tăng cường bảo vệ
khi chúng ở trong rạn san hô Great Barrier,
nhưng khi chúng rời khỏi nơi đây, chúng phải đối diện vớ nhiều nguy cơ
và chúng phải băng qua nhiều eo biển có tàu bè.
Có tất cả các loại nguy cơ bị đánh bắt.
Ý tôi là, có việc săn cá voi thương mại được nối lại ở vùng biển phía nam,
là đối tượng của cuộc truy bắt
ngay lúc này ở Nhật Bản, nên những con cá voi này đứng trước nguy cơ cao.
Hy vọng chương trình đánh dấu mới có thể giúp chúng ta hiểu
cách tốt nhất để bảo vệ những con cá voi này trong suốt năm.
Bằng cách thám hiểm thế giới dưới nước, Birtles và đội của ông ấy
đã khám phá được những sự kiện có giá trị về cá voi.
Nhưng sự khảo sát của họ chỉ mới bắt đầu.
Chúng ta càng nghiên cứu cá sinh vật đến đây, chúng ta càng khám phá
tính quan trọng của rạn san hô Great Barrier đối với sự sống còn của chúng.
Rạn san hô rất mênh mông.
Hằng triệu khách thăm viếng đi qua những khoảng xa để đến đây.
Để tìm kiếm thức ăn, nơi trú ẩn và cơ hội giao phối.
Các quần thể sinh vật toàn cầu dựa trên vùng hoang dã rộng lớn này.
Và nó tạo ra
môi trường sống có sức ảnh hưởng rất lớn trên hành tinh này.
Tập phim tới, trong chương trình cuối cùng của chúng ta...
..chúng ta sẽ khám phá những hiểm nguy đe dọa rạn san hô
và những cư dân của nó.
Chúng ta sẽ gặp những người đặc biệt
làm mọi việc trong khả năng của họ
để bảo vệ thiên đường dưới biển này.
Nó là một trong những hệ sinh thái tráng lệ nhất hành tinh.
Thật sự đau buồn nếu chúng ta mất nó
trước khi chúng ta thật sự hiểu về nó.
Và chúng ta sẽ cố gắng trong những chuyến lặn biển đầy tham vọng.
Chưa ai lặn sâu như thế này ở Great Barrier Reef.
Khi chúng ta khảo sát những loài mới để dự đoán tương lai
cho rạn san hô Great Barrier.
NHẬT KÝ HÀNH TRÌNH
Trong tập này, một trong những đội lặn dưới nước
vượt qua đảo Lady Elliot ở phía nam.
Ở đây, những con cá đuối tráng lệ của rạn san hô
được gỡ bỏ lớp da chết và ký sinh trùng từ những con cá làm vệ sinh.
Mục đích của đội là quay phim hành vi hiếm hoi này.
Giây phút con cá làm vệ sinh phá vỡ qui luật
và cắn vào thịt con cá đuối.
Để quay phim được câu chuyện này, đội quay phải tiếp cận
với nhà sinh học biển, Tiến sĩ Kathy Townsend.
Cá đuối thường tìm kiếm và quanh quẩn với thợ lặn,
dĩ nhiên, điều đó làm chúng trở thành những sinh vật tuyệt vời cùng đồng hành dưới nước.
Cá đuối rất tò mò, nhưng chúng có thể làm kinh sợ.
Đó là thử thách cho nhà quay phim, Mike Pitts,
đã làm cho anh ấy càng kín đáo càng tốt.
Bạn to lớn và vụng về,
bạn cần một máy quay lớn, có ánh sáng.
Nên bạn không muốn chận đứng nhửững con cá đuối.
Cá đuối sẽ thấy hoảng sợ và lội đi mất
Nó chung tôi giữ càng thấp càng tốt.
Nên cơ thể của bạn phải hòa nhập với rạn san hô.
Và bạn sẽ nhận thấy từ từ
cá đuối sẽ càng tiến gần, tiến gần đến bạn.
Và theo đúng nghĩa đen... tôi cảm thấy chúng tiến sát trên đầu tôi.
Trong khi đối tượng của đội quay là quay ở một trạm theo dõi nào đó,
vào ngày thứ tư,
họ đã giải quyết được những điều mong đợi.
Chúng tôi đang ở cuối buổi lặn
và chúng tôi đã thực sự không thấy gì trong vòng 58 phút
và rồi tôi phát hiện ra một cặp.
Tôi thấy Kathy và đột nhiên chị ấy vọt lên và chúng tôi theo sau.
Tôi có thể thấy từ đằng xa, có một con đực lội trên con cái
và nó lội theo con cái từng cử động
khi cô nàng lội băng qua nước.
Kathy thực sự phấn khích.
Chúng trải qua những cử chỉ mà tôi chưa từng thấy trước đây.
Tôi đã thấy nhiều hành vi tán tỉnh
như được huấn luyện,
khi đó con cái ở phía trước theo sau là vài con đực.
Những gì xảy ra giữa hai con cá đuối này thật là có một không hai.
Con đực rõ ràng đang quyến rũ cô nàng,
nhưng theo một cách lạ thường.
Nó đang sử dụng chiếc đầu
và đánh nhẹ lên lưng con cái
Rõ ràng đang cám dỗ cô nàng và muốn nói,
"Nghe này, em biết đấy, anh là người đàn ông của em".
Mặt khác, cô nàng hầu như không nhiệt tình
về việc anh chàng đang ban tặng cho nàng.
Và đột nhiên, cô nàng lao nhanh lên không trung bỏ mặc anh chàng
và nói, "Không, chưa sẵn sàng cho việc đó".
Và rồi nàng tựa ra phía sau.
Tôi biết có gì đó đặc biệt vì,
thấy phản ứng của Kathy vẫn đang tiếp diễn,
chị ấy rất hứng thú về chuyện đó, chị ấy nhả bọt.
Bạn có thể chờ đợi cả đời để chứng kiến cảnh đó.
Một sự kiện rất hiếm.
Ở vùng cực bắc, đội quay các đời sống hoang dã
đã quay được vị khách thăm viếng theo mùa rất đặc biệt.
Vào mùa đông, cá voi lùn đến rạn san hô
chỉ trong vài tuần ngắn ngủi.
Người quay động vật hoang dã, Dean Miller,
đã quay thành tài liệu động vật này trong 15 năm.
Cũng có hơi nản lòng thỉnh thoảng muốn trồi lên
khi chưa thấy một động vật dài 7m, nặng 7 tấn
đến từ bóng tối.
Và bạn sẽ hy vọng đó là con cá voi
và không phải con vật gì có nhiều răng.
Mỗi động vật cho thấy có nhiều thử thách khác nhau
khi quay hành vi của chúng,
nhưng qua nhiều năm, Dean đã học được cá voi lùn cho nghề nghiệp của mình.
Thỉnh thoảng như trò chơi mèo vờn chuột.
Vì nếu bạn không quan sát, chúng có khuynh hướng đến gần hơn.
Nên bạn có thể thấy cá voi đang tiến tới ở một khoảng cách nào đó
và tôi biết nên tiếp cận vào lúc này,
Tôi dừng lại có chủ định và xoay đầu mình
và có phản xạ cá voi đang hướng về mình
và tôi nghĩ có lẽ đang cách 6 hay 7 mét,
tôi xoay lại và có những khung hình tuyệt vời của cả ngày.
Chúng rón rén tiến đến bạn.
Chung muốn giải bày riêng tư
và chúng thực sự muốn đến gần hơn
mỗi lần và mỗi lúc và hãy quan sát kỹ.
Tôi làm một số mẹo. Tôi hát qua ống thở.
Bạn có thể ở trong nước 7 hay 8 giờ mỗi ngày
và bạn chỉ có thể quay hai lần khi chúng bơi lướt qua.
Và khi chúng xảy ra, chúng thật sững sờ.
Bạn có một động vật lớn, thật lớn.
Kích thước bằng chiếc xe minibus, đến nhìn vào bạn.
Bạn có thể lên bờ vào cuối ngày và có một nụ cười mãn nguyện.
Tôi đã nhìn ánh hoàng hôn trên mặt nước.
Một con cá voi chạm vào tôi. Không có gì tốt hơn.
'Trong khi các đội quay dưới nước
'nhận được phần thưởng là sự tương tác,
'thì trên đảo Heron, tôi đã có một cơ hội
'gặp gỡ những vị khách thăm viếng ưa thích nhất.'
Loài nhạn biển.
Loài chim này đang nghỉ ngơi và bám vào các tổ của chúng
có nghĩa là chúng tôi có thể nói chuyện mà không quấy rầy chúng.
Không bỏ tổ.
Xin chào.
Nhưng khi người quay phim, Mike Pitts trở lại
để quay các con chim non 3 tháng sau,
tai họa đã ập vào hòn đảo trong đêm đầu tiên của anh ấy.
Sáng hôm sau, Mike phát hiện ra cơn bão đã phá hủy
chính nơi mà anh ấy đã quay phim.
Tan nát hết. Giống như vùng có chiến tranh.
Bạn nghĩ về những đảo nhiệt đới này
và bạn không thể đi xa hơn sự thật.
Vẫn rơi à?
Bạn có thể thấy nhiều cây ngã xuống.
Nó kéo theo cả tổ chim và chim non.
Trứng vỡ ra, chim con chết.
Và các chim con giờ đã sống lại
trên thân và nhánh cây này
và trên mặt đất của rừng,
hy vọng các con chim bố mẹ
tìm thấy chúng và mang thức ăn mà chúng cần.
Nhưng các con chim bố mẹ cũng lúng túng
vì có nhiều cây ngã.
Thật buồn lòng khi thấy cảnh đó, và, er... đó thực sự là một quang cảnh buồn.
Tôi chưa từng thấy hậu quả của một cơn bão ghê gớm như thế.
Nhưng dĩ nhiên, cảm xúc của bạn sẽ mang điều tốt đến cho bạn.
Bạn vẫn thấy những con chim sống sót, đang ở trong tổ của nó,
bảo vệ trứng và chim con
Thật đáng ngạc nhiên, tính kiên cường của chúng.
Nó đặt toàn bộ rạn san hô vào trong một hoàn cảnh, qua đó
bạn theo dõi được nhịp điệu của cuộc sống.
Chúng tôi đã ở đó để ghi nhận và quay phim chúng
và đó là một phần câu chuyện về rạn san hô Great Reef.